Filmy podobne do filmu „Twórca”
Czy można zobaczyć osobę tam, gdzie wcześniej widziało się cel? To pytanie łączy „Twórcę” z najmocniejszymi alternatywami.
Film Edwardsa wykorzystuje wojnę ludzi z AI do opowieści o empatii i rozpadzie wygodnego podziału na strony. Dlatego samo pojawienie się robota nie wystarcza do rekomendacji. Szukamy historii, w których spotkanie z konkretną istotą zmienia lojalność bohatera albo odsłania przemoc pozornie normalnych procedur. Różnice dotyczą przede wszystkim tonu oraz sposobu pokazywania konfliktu.
Co wyróżnia film „Twórca”?
W świecie konfliktu między ludźmi a sztuczną inteligencją były żołnierz Joshua otrzymuje zadanie odnalezienia niebezpiecznej broni przeciwnika. Na miejscu odkrywa istotę wyglądającą jak dziecko. Spotkanie podważa prosty podział na wojskowy cel i człowieka wykonującego rozkaz. Dalsza podróż wymaga reagowania na konkretne sytuacje, których nie da się rozwiązać samym powtarzaniem przekazanych wcześniej założeń.
Gareth Edwards nadaje futurystycznej wojnie wymiar codziennego krajobrazu: obok niezwykłych maszyn są wsie, drogi, ludzie i ich przyzwyczajenia. Film interesuje się tym, komu jesteśmy gotowi przyznać zdolność do cierpienia i prawo do ochrony. Widok świata z perspektywy osoby związanej z siłami atakującymi stopniowo się zmienia. To emocjonalne widowisko wojenne oraz opowieść o powstającej więzi, bardziej skupione na empatii i lojalności niż na technicznych szczegółach funkcjonowania sztucznej inteligencji.
Najbliższe propozycje łączą osobistą więź ze społeczną definicją wroga. Technologia służy temu problemowi, zamiast pozostawać jedynie atrakcyjną dekoracją przyszłości.
-
Dystrykt 9
Dystrykt 9 - system inaczej wygląda od strony wykluczonych
Przybysze z kosmosu od lat mieszkają w wydzielonej strefie w Południowej Afryce. Zajmuje się nimi organizacja zainteresowana kontrolą i obcą technologią znacznie bardziej niż ich losem. Wikus uczestniczy w operacji administracyjnej, lecz niespodziewane zdarzenie radykalnie zmienia jego położenie. Człowiek przyzwyczajony do narzucania zasad musi spojrzeć na ich skutki z zupełnie innej strony.
Neill Blomkamp wykorzystuje styl przypominający materiały informacyjne i dokumentalne, by pokazać odczłowieczający język codziennych procedur. Science fiction rozwija się w przestrzeni społecznego napięcia, a przemiana bohatera ma również bardzo cielesny wymiar. Film stopniowo przechodzi do intensywnej akcji, nie tracąc pytania o to, komu przysługuje ochrona. To brutalniejsza i bardziej brudna wizualnie opowieść niż klasyczna przygoda o spotkaniu dwóch kultur. Empatia nie pojawia się tu jako wygodna deklaracja, lecz jako konsekwencja utraty uprzywilejowanej pozycji.
Najsilniejsza wspólna oś to zmiana perspektywy człowieka uczestniczącego w przemocy instytucji. Blomkamp nadaje jej brutalny, cielesny i satyryczny charakter. Brakuje łagodniejszej relacji opiekuna z dzieckiem, lecz pytanie o prawo do ochrony jest równie centralne.
-
Chappie
Chappie - nowa istota uczy się świata ludzi
Robot policyjny otrzymuje zdolność uczenia się i samodzielnego doświadczania świata. Trafia jednak w środowisko, w którym różni ludzie próbują wykorzystać jego możliwości do własnych celów. Sposób, w jaki poznaje zachowania i zasady, zależy od tego, kto akurat pełni rolę opiekuna. Niewinność początku nie chroni go przed manipulacją ani przed udziałem w przemocy.
Neill Blomkamp traktuje sztuczną inteligencję jak osobę kształtowaną przez otoczenie. Film zestawia komizm uczenia się codziennych gestów z brutalnym charakterem świata, który tych gestów naucza. Najważniejsze staje się pytanie o odpowiedzialność twórców i wychowawców, a nie tylko techniczna możliwość uruchomienia świadomości. To głośne, nierówne emocjonalnie kino akcji, świadomie mieszające naiwność z agresją. Warto je wybrać dla problemu podatnej na wpływy nowej istoty, nie jako spokojny wykład o przyszłości technologii.
To najbliższy kierunek dla AI przedstawionej jako podatna na wpływy osoba, nie anonimowe zagrożenie. Film mocniej interesuje się wychowaniem i odpowiedzialnością otoczenia. Ma też bardziej chaotyczny, agresywny ton, więc nie jest po prostu cieplejszą wersją tej samej więzi.
-
Avatar
Avatar - rozkaz przestaje wystarczać jako odpowiedź
Jake Sully trafia na Pandorę jako uczestnik programu pozwalającego ludziom korzystać z ciał przypominających rdzennych mieszkańców tego świata. Otrzymuje zadanie, ale poznawanie Na’vi i więź z Neytiri zmieniają sposób, w jaki patrzy na swoją rolę. Dostęp do nowego ciała umożliwia mu doświadczanie otoczenia bez dotychczasowych ograniczeń. Zarazem coraz trudniej pogodzić odkrywaną bliskość z interesami ludzi wydobywających miejscowy surowiec.
James Cameron prowadzi widza przez kolejne etapy nauki: poruszanie się, rozumienie przyrody, zasady wspólnoty i zdobywanie zaufania. Dzięki temu konflikt o Pandorę dotyczy miejsca, które zdążyliśmy już poznać. Widowiskowe starcia są kulminacją sporu o lojalność, władzę i prawo do ziemi. Opowieść ma czytelną przygodową konstrukcję, a jej największą atrakcją jest zanurzenie w obcym środowisku. Rozbudowana wizualność idzie tutaj w parze z emocjonalnie prostym, wyrazistym prowadzeniem bohatera.
Joshua i Jake muszą inaczej spojrzeć na stronę konfliktu, którą mieli traktować instrumentalnie. Cameron rozwija tę zmianę poprzez naukę kultury, romans i poznawanie przyrody. Zamiast problemu sztucznej świadomości dostajemy kolonialną przygodę o obronie konkretnego świata.
Więcej podobnych do „Avatar”
Który kierunek wybrać na następny seans?
„Dystrykt 9” wybierz dla podważenia instytucjonalnego obrazu wroga. „Chappie” najmocniej rozwija temat powstawania osoby pod wpływem opiekunów. „Avatar” daje bardziej klasyczną, widowiskową historię zmiany strony. Każda propozycja jest bliska innemu elementowi „Twórcy”; nie zakładamy, że wszystkie filmy z futurystyczną bronią mówią o tym samym.
Przed kolejnym wyborem
Który film najbliżej przygląda się sztucznej inteligencji jako dziecku?
„Chappie” bezpośrednio rozwija uczenie się zachowań od opiekunów. „Dystrykt 9” koncentruje się na wykluczeniu, a „Avatar” na poznawaniu innej kultury i zmianie lojalności.