Książki podobne do „Chłopek”
Joanna Kuciel-Frydryszak oddała głos naszym babkom i prababkom z polskiej wsi. Polecamy książki, które pozwalają dalej słuchać tych historii, w reportażu i w powieści.
„Chłopki” stały się czymś więcej niż bestsellerem. Wielu czytelników po lekturze zaczęło dopytywać rodzinę o dawne życie na wsi i rozpoznawać w książce losy własnych babć. Siła tej opowieści tkwi w konkretach: w posagu liczonym w morgach, w dzieleniu zapałek, w marzeniu o własnym łóżku. Kto szuka podobnej lektury, może wybrać inny reportaż o kobietach z niższych warstw, klasyczną powieść o wsi albo współczesne sagi, które przenoszą te same doświadczenia do fikcji.
Wiele osób po „Chłopkach” czuje potrzebę zrozumienia, skąd się wzięły rodzinne opowieści, które słyszeli w dzieciństwie. Dobra kolejna lektura może to pragnienie pogłębić: dodać kontekst miejski, literacki obraz wsi albo fikcyjną historię, w której łatwiej się zanurzyć.
Historia pisana z perspektywy chłopskiej chałupy
Joanna Kuciel-Frydryszak opisuje życie kobiet na polskiej wsi w pierwszej połowie XX wieku. Gdy ich siostry wyjeżdżają do miast na służbę, one zostają: jako gospodynie pracujące od świtu do nocy, folwarczne wyrobnice, mamki i dziewki w bogatszych gospodarstwach. Marzą o butach, szkole i o tym, by nie zostać wydaną za morgi. Często nie umieją czytać, bo dziewczynom nauka miała być niepotrzebna. Autorka oddaje głos samym kobietom, korzystając z ich wspomnień i relacji, i pokazuje zarówno codzienny znój, jak i siłę, oddanie rodzinie oraz pragnienie zmiany w patriarchalnym świecie. To mocna, poruszająca lektura, która dla wielu osób stała się kluczem do zrozumienia historii własnej rodziny.
-
Służące do wszystkiego
Siostry, które wyjechały do miasta
Wcześniejsza książka Kuciel-Frydryszak opowiada o dziewczętach ze wsi, które w przedwojennej Polsce pracowały jako służące w miejskich domach. Zaczynały często w wieku piętnastu lat, bez prawa do urlopu i za niewielkie pieniądze.
To najbliższa propozycja: ta sama autorka, ta sama metoda pracy ze źródłami i ten sam świat kobiet z najniższych warstw. Różni ją miejsce, bo zamiast chałupy są kamienice i kuchnie chlebodawców. Wybierz ją, jeśli chcesz zobaczyć drugą stronę historii opisanej w „Chłopkach”.
-
Chłopi
Klasyczny obraz wsi w rytmie pór roku
Władysław Reymont opisuje życie wsi Lipce od jesieni do lata: pracę, święta, spory sąsiedzkie i konflikt starego Boryny z synem. W centrum jest też Jagna, jedna z najsłynniejszych bohaterek polskiej literatury.
Łączy obie książki ten sam świat, ale spojrzenie jest inne. Reymont pisze powieść, kilka dekad wcześniej, i patrzy na wieś jako na całość, podczas gdy Kuciel-Frydryszak wydobywa głos kobiet. Polecamy czytelnikom, którzy chcą zobaczyć, jak wyglądał świat ich prababek w literackim obrazie.
-
Akuszerki
Powieść o kobiecie przy porodach
Zima 1885 roku pod Krakowem. Franciszka zostaje mamką we dworze, a potem zaczyna pomagać kobietom przy porodach i uczy się w szkole położnych. Wraca na wieś z wiedzą, która zderza się z biedą i zabobonem.
Wspólne są kobiece losy na polskiej wsi, bieda i praca ponad siły. Sabina Jakubowska pisze jednak fikcję, opartą na zapiskach prababki, z wątkami miłosnymi i wielką historią w tle. To dobry wybór dla czytelniczek, które po „Chłopkach” chcą zanurzyć się w jedną, rozbudowaną opowieść.
-
Stulecie Winnych
Rodzinna saga przez cały XX wiek
Ałbena Grabowska zaczyna od narodzin bliźniaczek w Brwinowie tuż przed pierwszą wojną światową. Kolejne pokolenia Winnych przechodzą przez wojny, okupację, PRL i przemiany po 1989 roku.
Łączy obie książki przekonanie, że wielka historia toczy się także w kuchniach i sypialniach zwykłych rodzin. Grabowska pisze jednak lekko, z akcentem na relacje rodzinne, a wieś nie jest tu głównym tłem. Polecamy tym, którzy po „Chłopkach” szukają ciepłej, wielopokoleniowej opowieści.
Od czego zacząć po „Chłopkach”?
Najbliżej jest wcześniejsza książka tej samej autorki, „Służące do wszystkiego”, opowiadająca o siostrach bohaterek „Chłopek”, które wyjechały do miast. Klasycznym tłem będą „Chłopi” Reymonta. Jeśli wolisz powieść, wybierz „Akuszerki”, a dla wielopokoleniowej sagi „Stulecie Winnych”.
Warto czytać te książki razem z rozmowami w rodzinie. Pytania o babcie i prababcie, o to, gdzie pracowały, czy chodziły do szkoły i jak wychodziły za mąż, często otwierają historie, których nikt wcześniej nie opowiadał. Lektura staje się wtedy początkiem własnego, rodzinnego reportażu.
Przed kolejnym wyborem
Czy „Służące do wszystkiego” to kontynuacja „Chłopek”?
Nie, to wcześniejsza i samodzielna książka. Obie opisują jednak kobiety z tych samych środowisk, więc dobrze się uzupełniają.
Czy propozycje to też literatura faktu?
Tylko „Służące do wszystkiego”. „Chłopi” to klasyczna powieść, a „Akuszerki” i „Stulecie Winnych” to współczesna fikcja inspirowana historią.